اولين همايش بين المللي مديريت فناوري اطلاعات و ارتباطات
گزارش از : الهام علي پور
اطلاعات و تاثيرپذيري سازمانها
مديريت فناوري اطلاعات و ارتباطات يكي از مباحث نوين محافل مديريتي در سراسر جهان است كه در ايران كمتر به آن پرداخته شده اما باتوجه به سيل اطلاعات سرازير شده از جوامع ديگر، آشنايي هرچه بيشتر مديران با اين موضوع امري اجتناب ناپذير مي نمايد. به همين منظور و با توجه به تاكيدات فراوان مقامات عالي كشور مبني بر تجهيز و توانمندسازي سازمانها و نيروهاي انساني در ايران با بهره گيري از علوم جديد و همچنين برنامه هاي استراتژيك و بلندمدت كشور در راستاي حركت به سوي جهاني شدن، دبيرخانه اولين كنفرانس بين المللي مديريت فناوري اطلاعات و ارتباطات، اقدام به برگزاري اين همايش نمود.
اين همايش باهدف ترويج و توسعه كاربرد مديريت فناوري اطلاعات و معرفي آخرين تجارب و دستاوردهاي علمي و كاربردي موفق سازمانها و شركتهاي داخلي و خارجي كشور در سالن اجلاس سران كشورهاي اسلامي با تلاش شركت نداي اقتصاد بامداد (نابكو) برگزار گرديد.
جامعه اطلاعاتي و مشكلات آن
دكتر علي اكبر فرهنگي دبير همايش در اولين سخنراني خود پس از معرفي جامعه اطلاعاتي به بررسي مشكلات موجود آن پرداخت. طبق سخنان ايشان، جامعه اطلاعاتي در سالهاي اخير با واژه هاي مختلف و متعدد نامگذاري شده است و دانشمندان رشته هاي مختلف، آن را از منظــــرهاي گوناگوني نگريسته اند. اصحاب تكنولوژي از يك سو و اقتصاددانان، مديران بازرگاني، سياستمداران، جامعه شناسان و فيلسوفان ازسوي ديگر.
سوال اين است كه ما از چه زماني وارد اين جامعه شده ايم؟ جوامع بشري مراحل گوناگوني را از عصر دامداري و كشاورزي تا جامعه صنعتي و فراصنعتي طي كرده اند. از سال 1830 ميلادي، پيشرفتهاي انسان شتاب نسبتاً زيادي به خود گرفت و از ابتداي قرن بيستم جامعه صنعتي شكل گرفت. اما ورود PCها و ورود به جامعه اطلاعاتي از دهه 1980 زندگي انسان را دگرگون كرد. همواره بين تكنولوژي و نهادهاي اجتماعي شكاف وجود دارد.
گاهي تكنولوژي جلوتر حركت مي كند و گاهي نهادهاي اجتماعي، اما تكنولوژي به تدريج ساختار نهادهاي اجتماعي را تغيير مي دهد به همين دليل بهره مندي از علم و تكنولوژي كه يكي از ابزار زندگي بهتر است، گاهي ما را با دشواري مواجه مي كند. زيرا نهادهايي كه بايد با يكديگر به صورت موزون حركت كنند، به دليل عدم تطابق شكاف بين نهادهاي اجتماعي را زياد مي كنند.
دكتر فرهنگي افزود: نيل پستمن در كتاب تكنوپولي خود مي گويد: امروز روشن است كه استفاده از رايانه امري اجتناب ناپذير براي انجام تحقيقات سطح پيشرفته فيزيك و علوم ديگر شده است. اما تكنولوژي رايانه تاچه حد براي مردم سودمند بوده است؟ بنابراين ICTM نيز مانند ساير پديده ها داراي حداقل دو وجه است. يك وجه پيش برنده و مطلوب و يك وجه نامطلوب.
دكتر فرهنگي انبوه توليدات و اطلاعات را كه همراه با جامعه فراصنعتي يا پسامدرن شروع به شكل گيري كرده است، در 5 بخش، مددكار زندگي انسان دانستند:
1 - فناوري: با به كارگيري انـــواع و اقسام رايانه ها، اين وسيلــــه موثر را با ظرفيتهاي بالا به كار مي بنديم.
2 - اقتصادي: امروزه اقتصادهايي توانمندترندكه اطلاعات و دانش بيشتري دراختيار دارند. كشورهاي پيشرفته روز به روز ميزان صادرات خود را ازنظر وزن و حجم كاهش و از نظر قيمت افزايش مي دهند.

3 - شغلي: به تدريج كارگرها تبديل به (KNOWLEDGE WORKER) مي شوند. كساني كه داراي دانش بالايي هستند و ازطريق دانش خودشان اقتصاد را مي گردانند.
با ورود هر تكنولوژي جديد، نوعي بيكاري تكنولوژيك به وجود مي آيد كه مقطعي است و تا زماني ادامه مي يابد كه نقل و انتقالات شغل انجـــام مي پذيرد. يعني به تدريج كارگران بخشهاي صنعتي و غيرصنعتي به حاشيه رانده مي شوند مگرآنكه خودشان را با شرايط موجود وفق دهند و به (KNOWLEDGE WORKER)تبديل شوند.
4 - مكاني: شهرهاي الكترونيك شكل مي گيرد و با نوعي جابه جايي تمركز و قدرت مواجه خواهيم بود يا هستيم.
5 - فرهنگي: فرهنگهاي سنتي و صنعتي به تدريج جاي خودشان را به فــــرهنگهاي پست مدرن يا فرانوگرا خواهند داد.
علاوه بر تاثيرگذاري توليدات و اطلاعات در 5 بخش بنيادي فوق، نهادهاي اجتماعي مختلف نيز تحت تاثير قرار خواهندگرفت. مانند نهادهاي اجتماعي، نهاد خانواده، آموزش و پرورش، دولت، اقتصاد جهاني رسانه ها و... اما پيامد اين تغييرات چيست؟ آن چه مهم است اين است كه تكنولوژي هاي جديد بيش از آن كه ويران كنند، مي آفرينند و در موارد استثنايي ممكن است ويــراني به دنبال داشته باشند. آنها ممكن است ساختارهاي قبلي را ازميان بردارند در صورتي كه ما ساختارها را ابدي بدانيم، تكنولوژي امري ويرانگر است اما درغير اين صورت آفريننده خواهدبود و در اين عرصه برندگان بسياري مي توانيم داشته شود.
دكتر فرهنگي در پايان سخنان خود تمام تلاش ما را به عنوان يك انسان متفكر و متعقل، تقويت جنبه هاي مثبت و تضعيف جنبه هاي منفي يك پديده نوظهور دانستند تا اشكالات آن شناسايي و برطرف شود.
كاربرد IT در سيستم هاي مديريت
در ميزگرد كاربرد IT در سيستم هاي مديريت كه در پايان روز اول همايش برگزار شد و دكتر حيدري اداره آن را برعهده داشت، جمعي از صاحبنظران به بحث پيرامون اين موضوع پرداختند.
دكتر فرهنگي در اين ميزگرد عنوان داشتند: بشريت وارد عصر اطلاعات و ارتباطات شده است و اين عصر ويژگي هاي خاص خودش را به همراه داشته و دارد و در مديريت اطلاعات و ارتباطات اين موضوع بايد مدنظر قرار گيرد كه ما چه چيزهايي داريم و به چـــــــه چيزي مي خواهيم برسيم. ولي قبل از آن بايد به اين پرسش پاسخ گفت كه آيا جامعه ما وارد عصـــر اطلاعات شده است يا خير؟ من فكر مي كنم ما ازنظر صنعتي، يك جامعه قطعه قطعه داريم. يعني يك بخش هنوز پيش صنعتي است، يك بخش وارد عصر صنعتي شده و يك بخش در عصر فراصنعتي مي باشد. در يك جامعه چندپارچه، مقاومتها در مقابل تغيير بيشتر است. چگونه بايد اين مقاومتها را كم كرد؟ در بخش ديگري از اين ميزگرد دكتر عيسايي استاد دانشگاه در ادامه صحبت هاي دكتر فرهنگي، دو ديدگاه براي ورود فناوري اطلاعات به جامعه كنوني ايران مطرح كردند وي گفت: يك ديدگاه اين است كه زيرساختها را توسعه دهيم تا بتوانيم IT را در ايران گسترده كنيم. ديدگاه دوم اين است كه برمبناي زيرساختهاي موجود، كاربري هاي فناوري اطلاعات را انجام دهيم.
ما بايد در كشور بيشتر به ايجاد پروژه هايي كه ثمرات مطلوب براي مردم و جامعه دارد، بپردازيم. حال اگر بخواهيم اين پروژه در سازمان شكل بگيرد، بايد مديران عالي آن سازمان باور داشته باشند كه در دنياي امروز پرداختن به فناوري اطلاعات مانند نان شب واجب است. اين باور به تنهايي براي موفقيت كافي نيست. نكته دوم اين است كه مديران سازمان بايد بتوانند بر تغييرات ايجادشده مديريت كنند.